Mart 7, 2020 Buse Melike İtik

Tarihteki İlk Bilgisayar Programcısı: Ada Lovelace

Augusta Ada King ya da bilinen adıyla Ada Lovelace. Yanlış duymadınız, kendisi gerçekten de tarihteki ilk bilgisayar programcısı! Haydi, bize ilkleri getiren onlarca kadınımızdan biri olan Ada Lovelace’i tanıyalım!

Ada King, Lovelace Kontesi, 1840

Ada Lovelace, 10 Aralık 1815’te, soğuk bir Londra gününde dünyaya gelmiştir. Birçok kişi bilmese de babası, romantizm akımının ünlü şairi Lord Byron’dur. Babası Ada doğduktan kısa bir süre sonra annesinden ayrılmıştır. Sekiz sene sonra da vefat etmiştir. Annesi babasına olan kızgınlığından ötürü kızını kocasında gördüğü olumsuz davranışlardan uzak tutabilmek için onun mantığa dayalı bir eğitim almasını istemiştir. Ada’nın matematikle erken yaşta tanışması da böyle olmuştur.

19. yüzyılın ünlü bilim insanlarından William Frend, William King, Mary Somerville ve Augustus De Morgan’dan aldığı eğitimler onun kendini geliştirmesinde büyük bir rol oynamıştır. Ama onun hayatının gidişatını değiştiren olay, Cambridge Üniversitesi’nde matematik profesörlüğü yapan Charles Babbage ile tanışmasıdır.

Babbage ondaki çözümleme yeteneğinden etkilenmiş, hatta onun hakkında “Eğer mümkünse bu dünyayı, dünyanın dertlerini ve birçok şarlatanını unutun. Sayıların büyücü kadını dışında her şey kısa bu dünyada.’’ sözlerini dile getirmiştir.

1835 yılında William King ile evlendiğinde günümüzde bilinen soyadıyla ‘Lovalace Kontesi’ ünvanını almıştır. Bu evliliğinden üç çocuk sahibi olan Ada Lovelace, evliliğin ya da çocuk sahibi olmanın kariyerinin önüne geçmesine izin vermemiş, matematik üzerine yaptığı çalışmalara ara vermeden devam etmiştir.

Charles Babbage öğrencisinin Fransızca’dan tercüme ettiği, bir hesaplama metodundan bahseden makaleden çok etkilenmiş ve ondan makaleye şahsi notlarını da eklemesini istemiştir. Lovelace’in notları makalenin üç katı uzunluğundadır ve Lovelace, bu hesaplama metoduyla günümüzün yazılım kavramının tanımlamasını yapmıştır. Bu tanımla beraber Lovelace günümüzün ilk programlaması ünvanına sahip olmuştur.

Aynı zamanda ABD Savunma Bakanlığı için üretilmiş bir bilgisayar dili olan Ada, onun adından gelmektedir. Yine onun adıyla İngiliz Bilgisayar Topluluğu tarafından 1998’den beri bir madalya ödülü verilmektedir. 2008’de, bilgisayar bilimiyle uğraşan kadın öğrenciler onun için yıllık bir yarışma düzenlemiştir. Bununla beraber, İngiltere’de kadın üniversite öğrencileri için yıllık olarak verilen konferans, BCS Women Lovelace Colloguium da adını ondan almaktadır.

Bizi bugünlere getiren, yaptıklarıyla ve varlıklarıyla göğsümüzü kabartan, bütün kadınlarımızı kutladığımız bugünde, ‘erkek işi’ diye anılan bilgisayar biliminde ilklere imza atıp tabuları yıkan Ada Lovelace’ı anmamak olmazdı. Varlığıyla, başarılarıyla, bize kattığı her şey için ona canı gönülden teşekkür ederiz!

Ve yine varlığıyla, başarılarıyla bize kattıkları her şey için, dünyadaki bütün kadınların 8 Mart Dünya Kadınlar Günü’nü kutlar, onlara en az kendileri kadar güzel bir sene dileriz!

 

Kaynakça:

https://tr.wikipedia.org/wiki/Ada_Lovelace

https://www.thoughtco.com/ada-lovelace-biography-3525491

https://www.timeturk.com/ada-lovelace/biyografi-810133